Ендодонција

Што е ендодонција?

Ендодонцијата е гранка на стоматологијата која се занимава со превенција, дијагноза и третман на нарушувањата на забната пулпа. Ендодонтската терапија (каналите на коренот) има за цел да ги зачува заболените или повредени заби. Алтернативниот избор на ендодонцијата е вадење на забите. Во најголем број од случаите, забите кои се тешко заболени или кои се веќе пломбирани со поголема пломба, почнуваат да болат. Отпрво болката е испреќината, нередовна, но потоа прераснува во тапа и пулсирачка, или пак, се проширува на сите заби во околината на забот од кој потекнува. Понекогаш, пак, не се јавува болка, а апсцесот се открива со рутинска рентгенска снимка.

Пулпата е мекото ткиво во внатрешноста на забот. Содржи нерви, артерии, вени и лимфно ткиво. Ја има во каналите кои се наоѓаат во корените и пулпната комора, која се наоѓа во коронката на забот.

Втората слика прикажува како кариесот се развива. Доколку не се лекува, тој го уништува тврдото ткиво на забот, а потоа и пулпата. Доколку се лекува во почетната фаза (слика 1), проблемот се решава со мала пломба. Но, доколку проблемот се занемари и кариесот слободно се развива, како на слика 2, лекувањето предвидува третман на каналите на коренот.

Доколку пулпата е оштетена, има рана на неа или не е во можност да се регенерира сама по себе, таа се инфицира. Ако не се лекува, таа станува некротична. гној се таложи околу врвот на коренот и се создава абцес, кој може да уништи коската околу забот. Ендодонтскиот третман предвидува отстранување на заболеното ткиво на пулпата. На овој начин му се овозможува на имуниот систем да ја поправи штетата предизвикана од инфекцијата.
За успешно завршување на ендодонтската терапија се потребни две или три посети на ординацијата.

Третманот на забот ги содржи следниве чекори:

• Процедурата е безболна со помош на локална анестезија. Штом се аплицира анестезијата, забот се изолира со помош на гумена преграда, која овозможува чиста и асептична околина за третман на забот.
• Потоа, се прави отвор на врвот на забот кој води до комората на пулпата.
• Пулпата се отстранува, а каналите на коренот се чистат, прошируваат и им се дава одредена форма која овозможува подоцна да се исполнат и затворат.
• Гореспоменатиот отвор се затвора привремено (до следниот чекор, т.е. посета на ординацијата). После првиот зафат, во период од еден или два дена, пациентите најчесто чуствуваат непријатност во пределот на заболениот заб. Во одредени случаи болката е јака.
• Во следната фаза од третманот се отстранува пломбата која служи за привремено затворање на отворот на забот, а потоа каналите се исполнуваат и затвораат. Со овој чекор ендодонтскиот третман завршува.

Темниот дел на врвот на коренот е всушност голем абцес (пред ендодонстки третман)

Излекуван абцес (после ендодонтскиот третман)

Забот треба да се реставрира по завршување на ендодонтскиот третман. Најчесто реставрацијата се врши со помош на коронка, бидејќи поголем дел од структура на забот е уништена од заболувањето и старите пломби. Во одредени случаи, за додатна структурна поддршка во коренот се поставува столб.

Ласерска ендодонтска терапија

Новитет во современата стоматологија е третман на каналот на коренот со Диоден ласер; третман кој нуди нови придобивки на пациентите. Овој нов систем го намалува стравот од зафатот и го подобрува општиот став на пациентите кон стоматологијата. Ласерот користи специјални влакна со различен дијаметар и должина, кои овозможуваат пристап за ефикасно отстранување на ткива од пулпата и забот од ѕидовите на каналите на коренот, а потоа се користат и при подготовка на каналите за нивно затворање.

Нашето досегашно искуство со Диодниот ласер покажа дека најголемата придобивка која оваа револуционерна технологија ја нуди е едноставноста во користењето и комфорот кој пациентите го уживаат за време на и после третманот. Пациентите кои се лекуваат со овој третман имаат помала потреба од лекови за смирување на болка. Во некои случаи нема воопшто потреба од овој вид на лекови. Понатаму, третманот нуди намален ризик од постоперативните компликации, како што се воспалението, отокот и болката. Додатно на сето ова, третманот овозможува терапија на каналот на коренот без употреба на анестезија. Ласерот има антибактериско дејство, при што се овозможува помала употреба на антибиотици кои се препишуваат постоперативно. Сите горенаведени фактори помагаат пациентите да завземат подобар став кон стоматологијата.

Ендодонтското лекување на забите може да се работи независно од возраста, а се со цел спасување на забот или забите.

Компликациите кои можат да се случат во текот на лекувањето ( кршење на игла, пробивање на коренот, потемнување на забот и сл...) денес се сведени на минимум заради користењето на најнова технологија,лекарства  и внимателна работа од страна на стоматологот.